Bị chủ nợ dọa kiện ra Tòa yêu cầu phá sản vì chậm trả nợ: Doanh nghiệp cần làm gì?
1. Hiểu rõ quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản của chủ nợ
Trước khi lo lắng, doanh nghiệp cần xác định xem lời đe dọa của chủ nợ có đủ căn cứ pháp lý hay không. Theo quy định của pháp luật hiện hành, không phải mọi trường hợp chậm trả nợ đều dẫn đến việc bị kiện ra Tòa yêu cầu mở thủ tục phá sản.
Điều kiện để chủ nợ nộp đơn yêu cầu phá sản
Theo các quy định pháp luật về phá sản, chủ nợ chỉ được nộp đơn yêu cầu Tòa án mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp khi đáp ứng đồng thời các yếu tố sau:
Tư cách chủ nợ: Phải là chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần. (Chủ nợ có bảo đảm toàn bộ không có quyền này vì họ đã có quyền xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ).
Tình trạng của doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Điều này xảy ra khi doanh nghiệp có khoản nợ đã đến hạn thanh toán, nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ đó trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn.
Kết luận: Nếu doanh nghiệp chỉ mới chậm thanh toán 1-2 tháng, chủ nợ không có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Việc dọa kiện trong trường hợp này mang tính chất gây áp lực thanh toán nhiều hơn là một rủi ro pháp lý thực tế.
2. Doanh nghiệp cần làm gì khi bị dọa kiện ra Tòa yêu cầu phá sản?
Nếu khoản nợ thực sự đã quá hạn trên 03 tháng và doanh nghiệp có nguy cơ bị kiện, hãy bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau:
Bước 1: Rà soát lại toàn bộ công nợ và tình trạng tài chính
Kiểm tra tính hợp pháp của khoản nợ: Hợp đồng, biên bản đối chiếu công nợ, hóa đơn chứng từ có hợp lệ không?
Xác định chính xác thời gian chậm trả: Khoản nợ đã quá hạn đúng 03 tháng chưa?
Đánh giá lại khả năng thanh khoản hiện tại và tài sản của doanh nghiệp để đưa ra phương án xử lý.
Bước 2: Chủ động thương lượng và hòa giải với chủ nợ
Đừng né tránh. Hãy chủ động liên hệ với chủ nợ để đàm phán. Điều 22 Luật Phục hồi, phá sản 2025 đặc biệt khuyến khích các bên tiến hành thương lượng, hòa giải trong quá trình giải quyết vụ việc.
Đề xuất phương án giãn nợ, khoanh nợ hoặc trả góp theo từng đợt.
Trình bày thiện chí trả nợ và kế hoạch dòng tiền sắp tới của doanh nghiệp để chủ nợ thấy được khả năng thu hồi vốn, từ đó thuyết phục họ rút lại ý định kiện tụng.
Bước 3: Xem xét tự nộp đơn xin Phục hồi hoạt động kinh doanh
Điểm đột phá của Luật Phục hồi, phá sản 2025 là việc chuyển tư duy từ "thanh lý, chấm dứt tồn tại" sang "ưu tiên phục hồi".
Nếu nhận thấy doanh nghiệp đang mất khả năng thanh toán nhưng vẫn có cốt lõi kinh doanh tốt, doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng phương án phục hồi kinh doanh.
Điều 4 Luật Phục hồi, phá sản 2025 quy định Nhà nước có chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng, lãi suất... cho các doanh nghiệp gặp khó khăn đang thực hiện thủ tục phục hồi. Đây là "phao cứu sinh" hợp pháp giúp doanh nghiệp tạm thời tránh khỏi sức ép đòi nợ gắt gao để tập trung tái cấu trúc.
Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ pháp lý và tìm kiếm sự hỗ trợ từ Luật sư
Nếu chủ nợ kiên quyết nộp đơn, doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn báo cáo tài chính, danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ và bảng kiểm kê tài sản. Việc tham vấn ý kiến từ Luật sư chuyên về doanh nghiệp sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh các sai lầm trong quá trình Tòa án giải quyết.
3. Những rủi ro cần tránh nếu Tòa án chính thức thụ lý đơn
Nếu Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản từ chủ nợ, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục hoạt động kinh doanh nhưng sẽ phải chịu sự giám sát của Thẩm phán và Quản tài viên. Trong giai đoạn này, doanh nghiệp tuyệt đối không được thực hiện các hành vi sau:
Cất giấu, tẩu tán hoặc tặng cho tài sản.
Thanh toán các khoản nợ không có bảo đảm, ngoại trừ các khoản nợ phát sinh sau khi mở thủ tục phá sản nhằm mục đích duy trì hoạt động và trả lương cho người lao động (phải có sự đồng ý của Quản tài viên).
Từ bỏ quyền đòi nợ.
Mọi giao dịch vi phạm các điều cấm trên sẽ bị Tuyên vô hiệu và người đại diện theo pháp luật có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
4. Tóm lại: Phá sản không hẳn là "dấu chấm hết"
Với sự ra đời của Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, thủ tục pháp lý đã được rút gọn và đẩy mạnh thực hiện trên môi trường điện tử (Điều 17, Điều 23). Pháp luật hiện hành trao cho doanh nghiệp nhiều cơ hội để đàm phán, hòa giải và tái cơ cấu.
Khi bị chủ nợ dọa kiện, thay vì hoảng loạn, doanh nghiệp hãy coi đây là thời điểm để nhìn nhận lại dòng tiền, minh bạch tài chính và tận dụng tối đa cơ chế "phục hồi" mà pháp luật bảo vệ để vượt qua khủng hoảng.
Bình luận