Quyền Biểu Quyết Tại Hội Nghị Chủ Nợ: Quyền Của Chủ Nợ Có Bảo Đảm Và Không Có Bảo Đảm Khác Nhau Thế Nào?
1. Nhận Diện Chủ Nợ Có Bảo Đảm Và Chủ Nợ Không Có Bảo Đảm
Theo quy định tại Luật Phục hồi, phá sản 2025, các nhóm chủ nợ được phân loại rõ ràng dựa trên tính chất khoản nợ:
Chủ nợ có bảo đảm: Là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền yêu cầu doanh nghiệp thanh toán khoản nợ được bảo đảm bằng tài sản của chính doanh nghiệp đó hoặc của người thứ ba.
Chủ nợ không có bảo đảm: Là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền yêu cầu thanh toán khoản nợ nhưng không có bất kỳ tài sản nào bảo đảm cho khoản nợ đó.
Chủ nợ có bảo đảm một phần: Là chủ nợ có khoản nợ được bảo đảm bằng tài sản, nhưng giá trị tài sản bảo đảm hiện tại thấp hơn khoản nợ mà doanh nghiệp phải thanh toán.
2. Sự Khác Biệt Về Quyền Biểu Quyết Tại Hội Nghị Chủ Nợ
Tại Hội nghị chủ nợ, tiếng nói và quyền lực biểu quyết được trao chủ yếu cho nhóm mang tính rủi ro cao nhất: Chủ nợ không có bảo đảm.
Quyền lực của Chủ nợ không có bảo đảm (Nhà cung cấp)
Pháp luật quy định Chủ nợ không có bảo đảm là nhóm có quyền biểu quyết để thông qua các quyết định trọng yếu như: đề nghị áp dụng biện pháp phục hồi hoạt động kinh doanh, hoặc đề nghị Tòa án tuyên bố doanh nghiệp phá sản. Lý do pháp lý cho việc này là vì quyền lợi của họ gắn liền trực tiếp với khối tài sản còn lại của doanh nghiệp; nếu doanh nghiệp bị thanh lý, họ là những người rủi ro nhất, thường được chia tài sản ở thứ tự cuối cùng sau chi phí phá sản và nợ có bảo đảm.
Tiếng nói của Chủ nợ có bảo đảm (Ngân hàng)
Ngược lại, Chủ nợ có bảo đảm không có quyền biểu quyết đối với phần nợ đã được bảo đảm. Tiếng nói của Ngân hàng tại Hội nghị chủ nợ mang tính chất tham gia giám sát, theo dõi quá trình xử lý tài sản chung.
Tuy nhiên, nếu Ngân hàng thuộc trường hợp chủ nợ có bảo đảm một phần (nghĩa là giá trị tài sản thế chấp bị sụt giảm không đủ thu hồi nợ), họ sẽ có quyền biểu quyết nhưng chỉ được tính trên giá trị phần nợ không có bảo đảm.
3. Những Điểm Mới Về Hội Nghị Chủ Nợ (Luật Phục Hồi, Phá Sản 2025)
Luật Phục hồi, phá sản 2025 mang đến những cải cách lớn, tác động trực tiếp đến chiến lược của các bên tại Điều 61:
Bãi bỏ tỷ lệ tham gia tối thiểu: Luật Phá sản 2014 cũ yêu cầu Hội nghị chỉ hợp lệ khi có đại diện ít nhất 51% tổng số nợ không bảo đảm tham gia. Luật mới 2025 đã bãi bỏ quy định này nhằm chấm dứt tình trạng các chủ nợ lớn cố tình vắng mặt để trì hoãn quy trình giải quyết vụ việc.
Tỷ lệ thông qua Nghị quyết: Nghị quyết được thông qua khi có số chủ nợ đại diện cho từ 65% tổng số nợ không có bảo đảm trở lên biểu quyết tán thành.
Người điều hành Hội nghị: Hội nghị chủ nợ hiện nay sẽ do Quản tài viên trực tiếp điều hành thay vì Thẩm phán như trước đây, nhằm đề cao vai trò của chủ thể quản lý, thanh lý tài sản.
Hậu quả khi không thông qua được Nghị quyết: Nếu Hội nghị không thông qua được nghị quyết (về phương án phục hồi hoặc phá sản), Tòa án sẽ lập tức ra quyết định tuyên bố phá sản.
4. Quyền Lực Của Chủ Nợ Có Bảo Đảm Nằm Ở Đâu Nếu Không Được Biểu Quyết?
Nhiều ý kiến lầm tưởng Ngân hàng sẽ bị "lép vế" trước các Nhà cung cấp tại Hội nghị chủ nợ. Trên thực tế, quyền lực của Chủ nợ có bảo đảm không nằm ở lá phiếu, mà nằm ở quyền ưu tiên thanh toán.
Đặc quyền xử lý tài sản: Chủ nợ có bảo đảm có quyền ưu tiên thanh toán khoản nợ từ chính số tiền bán tài sản đã thế chấp, cầm cố (ví dụ: quyền sử dụng đất, máy móc). Khối tài sản này được tách biệt và họ không phải chia sẻ với các chủ nợ không có bảo đảm.
Không phụ thuộc vào Nghị quyết: Việc thu hồi vốn của Ngân hàng ít chịu rủi ro từ kết quả biểu quyết chung của Hội nghị, vì khoản nợ đã được pháp luật bảo vệ bằng tài sản cụ thể.
Lưu ý: Dù có quyền ưu tiên, việc xử lý tài sản bảo đảm vẫn có thể bị Tòa án tạm đình chỉ nếu tài sản đó là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp thực hiện phương án phục hồi kinh doanh.
5. Kết Luận: Lời Khuyên Pháp Lý Dành Cho Các Chủ Nợ
Luật Phục hồi, phá sản 2025 với định hướng ưu tiên phục hồi doanh nghiệp đòi hỏi các chủ nợ phải thay đổi chiến lược để tự bảo vệ mình:
Đối với Nhà cung cấp (Chủ nợ không có bảo đảm): Cần đặc biệt lưu ý thời hạn gửi giấy đòi nợ đã bị rút ngắn chỉ còn 15 ngày theo luật mới. Bắt buộc phải cử đại diện hợp pháp tham gia Hội nghị chủ nợ để nắm giữ quyền biểu quyết, quyết định phương án thanh toán hoặc thanh lý tài sản.
Đối với Ngân hàng (Chủ nợ có bảo đảm): Thường xuyên định giá lại tài sản thế chấp của doanh nghiệp đang mất khả năng thanh toán. Nếu phát hiện giá trị tài sản giảm sút, cần lập tức nộp giấy đòi nợ với tư cách "chủ nợ có bảo đảm một phần" để giành quyền biểu quyết đối với phần nợ thiếu hụt, từ đó gia tăng tiếng nói tại Hội nghị.
Bình luận