Điểm Mới Cơ Bản Của Luật Phục Hồi, Phá Sản Năm 2025 Và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thi Hành

Hoang Huynh Duc Thai Lam

27 thg 8

4 phút đọc

Khám phá những điểm mới cơ bản, nổi bật của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025. Phân tích quy định thủ tục phục hồi là phương thức độc lập giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tái cơ cấu hiệu quả.

Đặt vấn đề: Bối cảnh ra đời Luật Phục hồi, phá sản năm 2025

Theo định hướng của Nghị quyết số 68-NQ/TW (ngày 04/5/2025) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, việc sửa đổi Luật Phá sản nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, mở rộng chế tài rút gọn và đẩy mạnh tố tụng điện tử là nhiệm vụ cấp thiết. Mục tiêu cốt lõi là hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế.

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Phục hồi, phá sản (PHPS) năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/3/2026), thay thế cho Luật Phá sản năm 2014. Đạo luật mới tạo hành lang pháp lý thuận lợi, ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX) phục hồi sản xuất kinh doanh, đồng thời thanh lý kịp thời những đơn vị không còn khả năng cứu vãn.

1. Những điểm mới cơ bản, nổi bật của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025

Điểm sáng lớn nhất của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 chính là thiết lập cơ chế "phục hồi" như một thủ tục độc lập, ưu tiên áp dụng nhằm tạo cơ hội tái sinh cho các DN và HTX.

1.1. Đổi mới ý nghĩa qua tên gọi của Luật

Kể từ Luật Phá sản doanh nghiệp 1993 qua các lần sửa đổi (2004, 2014), tư duy lập pháp đã dịch chuyển từ "thanh lý, chấm dứt sự tồn tại" sang "coi trọng khả năng phục hồi". Việc đổi tên từ “Luật Phá sản” thành “Luật Phục hồi, phá sản” mang 3 ý nghĩa trọng tâm:

Bảo đảm sự thống nhất: Phù hợp với việc bổ sung chế định phục hồi thành một thủ tục độc lập.
Định hướng ưu tiên phục hồi: Khuyến khích DN, HTX sớm tái cơ cấu ngay khi có nguy cơ mất khả năng thanh toán, khơi thông nguồn lực và tránh tâm lý e ngại "phá sản".
Hội nhập quốc tế: Bắt kịp xu thế tên gọi đạo luật trên thế giới (như tại Hàn Quốc, Ả Rập - Ai Cập).

Ngoài ra, thay đổi này giúp xóa bỏ rào cản tâm lý e ngại phá sản của các DN, HTX tại Việt Nam. Mục đích của quá trình phục hồi là tái sinh, hướng tới môi trường kinh doanh lành mạnh và phát triển kinh tế.

1.2. Quy định thủ tục phục hồi là phương thức độc lập, riêng biệt

Nếu như trong Luật Phá sản năm 2014, "phục hồi" chỉ là một giai đoạn phụ thuộc bên trong tiến trình phá sản khiến nhiều chủ thể e ngại, thì Luật PHPS năm 2025 đã có bước lột xác:

Tách bạch cơ chế: Thủ tục phục hồi được quy định thành một phương thức độc lập (Chương II), song song với thủ tục phá sản (Chương III). Khi gặp khó khăn tài chính, DN, HTX, chủ nợ hoặc người lao động có quyền yêu cầu Tòa án mở thủ tục phục hồi mà chưa cần phải mở thủ tục phá sản.
Can thiệp sớm để cứu vãn: Triết lý luật chuyển từ xử lý hậu quả sang can thiệp sớm. Các biện pháp linh hoạt được áp dụng như: tạm dừng/giãn nghĩa vụ thanh toán, tái cơ cấu nợ, chuyển nhượng tài sản/vốn góp, hoặc tìm kiếm nhà đầu tư mới.
Xóa bỏ sự kỳ thị: Tách rời phục hồi khỏi phá sản giúp DN, HTX không bị gán mác "phá sản", khuyến khích họ chủ động tìm kiếm cơ chế pháp lý. Chủ nợ cũng có thêm hy vọng thu hồi nợ trong tương lai.
Nâng cao vai trò của Tòa án: Tòa án và các quản tài viên không chỉ thanh lý tài sản mà đóng vai trò thiết chế kiểm soát, đảm bảo quá trình tái cấu trúc minh bạch, công khai.

Cụ thể hóa chính sách hỗ trợ trong Luật PHPS 2025:

Chính sách của Nhà nước (Điều 4): Hỗ trợ toàn diện về thuế, phí, tín dụng, lãi suất, đất đai, công nghệ và chuyển đổi số cho DN, HTX thực hiện thủ tục phục hồi.
Mở thủ tục độc lập: DN, HTX có nguy cơ mất khả năng thanh toán (nợ sẽ đến hạn trong 06 tháng hoặc đã đến hạn chưa quá 06 tháng) hoặc đã mất khả năng thanh toán (quá 06 tháng không trả được nợ) đều có quyền nộp đơn xin phục hồi (kèm theo phương án phục hồi và danh sách chủ nợ).
Bổ sung nhiều ưu đãi đặc thù: Khoanh tiền thuế nợ; tạm dừng thanh toán một số khoản nợ; tạm dừng đóng quỹ hưu trí, tử tuất cùng nhiều biện pháp hỗ trợ đồng bộ khác.

1.3. Giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản trên môi trường điện tử

Bên cạnh những đổi mới về thủ tục, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 (Điều 17, Điều 23) cũng đã thể chế hóa yêu cầu đẩy mạnh áp dụng nền tảng điện tử, số hóa quy trình tố tụng để rút ngắn thời gian xử lý các thủ tục pháp lý, đáp ứng bối cảnh chuyển đổi số của quốc gia.

Lưu ý: Bài viết được biên tập, cấu trúc lại các thẻ Heading (H1, H2, H3), sử dụng các đoạn văn ngắn, liệt kê (bullet points) và bôi đậm từ khóa quan trọng nhằm tối ưu chuẩn SEO dựa trên toàn bộ nội dung, quan điểm và ý tưởng từ bản gốc của Tạp chí Tòa án.